Belgie.NL | Natuur | Ardennen

	Accommodaties
	Campings
	Groeps- accommodaties
	Hotels
	Kastelen
	Vakantiehuis-Ardennen
	Vakantiehuizen
	Vakantieparken
	Reizen
	Auto vakanties
	Busreizen
	Lastminutes
	Pakketreizen
	Stedentrips
	Treinreizen
	Outdoor
	Weekendje weg
	Vervoer
	Autohuur
	Trein
	Veerdiensten
	Aanbiedingen
	Actuele aanbiedingen
	Vliegtickets
	Vliegtickets

Weer

Webcams
Weer
Reisverhalen
Plattegronden
Fotogalerij

Ardennes Etape - De Ardennen specialist
Ardennes-Etape is de Ardennen specialist en biedt grootste aanbod vakantie huizen, chalets, villa's en luxe groepsaccommodaties in de Ardennen! Bel 0032 80 292 400 of ga naar de website: Ardennes-Etape

Belgie.nl - Natuur - Ardennen - Geologie

Geologie

'Ar-Denn' was het Keltische woord voor eik. Men zou dus kunnen aannemen dat de Ardennen in de periode voor onze jaartelling bijna helemaal waren bedekt met (eiken)bos. Sinds de tijd van de Kelten hebben de loofwouden gedeeltelijk plaatsgemaakt voor aanplantingen van epicea's (sparren), maar het landschap wordt nog altijd beheerst door bos.

Toch wordt het uiterlijk van de Ardennen natuurlijk niet alléén bepaald door bomen. In de stedelijke gebieden rond Luxemburg, Luik en Charleroi en in het industriebekken van Henegouwen wordt het landschap gedomineerd door de menselijke bebouwing. In de meeste andere delen van de Ardennen zijn ook de hoogteverschillen gezichtsbepalend.

Een andere theorie over het ontstaan van de naam 'Ardennen' gaat terug tot het Keltische woord 'ardu', dat 'hoog' betekent. Uit de reliëfverschillen valt veel af te lezen over de achtergrond van een gebied. Van groot belang voor de kennis van het gebied zijn dan ook de orografie (de beschrijving van de gebergten en het reliëf) en de lithologie (steen- en rotsenkunde). Uit het reliëf kunnen soms zelfs de klimaatsverschillen in het gebied worden afgeleid.

Door de afbraak van het oorspronkelijke rotsgesteente ontstonden in dit deel van Europa geleidelijk diverse grondsoorten van uiteenlopende vruchtbaarheid, die de streken van de Ardennen elk hun eigen karakter hebben gegeven. Op basis van deze karakteristieken is het gebied dat hier beschreven wordt, onderverdeeld in vijf geologische zones. De verschillende gesteenten uit deze zones zijn vaak terug te vinden in de bouwwerken van de verschillende gebieden: in de Condroz wordt bijvoorbeeld veel met lei- en zandsteen gebouwd en in het hart van de Ardennen bouwt men met de hardere rotssoorten die daar voorkomen.

Vijf geologische zones
Het hier beschreven gebied is op basis van de orografie en de lithografie onderverdeeld in vijf verschillende geologische zones, die van noordwest naar zuidoost aan bod komen. De Ardennen hebben hun huidige vorm te danken aan een stuwing in het laatste deel van het Tertiair, ongeveer dertig tot twee miljoen jaar geleden. Bij deze (langzame) plooiing werden enkele plateaus gevormd langs een lijn die loopt van noordoost naar zuidwest, terwijl het gebied rond de Noordzee en het Bekken van Parijs naar beneden werden gedrukt. In de loop van het Quartair (van twee miljoen jaar geleden tot op heden) zijn de toen ontstane hoogvlakten afgesleten en ingeslepen, waarbij verder naar het noordwesten ook enkele brede rivierdalen en leemvlakten zijn ontstaan.

Leem
Een eerste geologische zone wordt gevormd door de plateaus ten noorden van de Maas en de Sambre, die zijn ontstaan uit aangeslibd materiaal. Ze zijn te vinden op de plaats waar die rivieren de Brabantse, Haspengouwse en Henegouwse leemstreken bereiken. Ook het Land van Herve, de Voerstreek en het gebied rond Eupen behoren tot deze vruchtbare zone, evenals een gedeelte van de Condroz, de venen in de 'Botte' van Henegouwen en het westelijke gedeelte van het Pays de Gaume.

Het zijn zonder uitzondering rijke landbouwgebieden met een mild klimaat. De sliblaag werd gevormd in de periode tussen 62.000 en 11.000 voor Christus. In die tijd hebben de gletsjers zich over een groot deel van de Ardennen uitgebreid, met zo af en toe een periode van inkrimping. Daarbij werden telkens gedeelten van het oermassief als het ware verpulverd. Onder de sliblaag wil het materiaal wel eens verschillen: zand in het oosten, krijt in Luiks Haspengauw, hardere rotsen in de valleien en ten zuiden van de Sambre. Omdat het water door de krijtlagen heel snel verdwijnt, stromen er in het Haspengouwse bijna geen rivieren. Op deze grond teelt men voornamelijk graangewassen.

Op andere plaatsen vormen rotsen de ondergrond: hier zoekt het water zich een weg aan de oppervlakte, waardoor snelle en zeer grillig lopende rivieren ontstaan. In deze gebieden wordt minder graan verbouwd. Men doet er aan veeteelt of bosbouw. De sliblaag vindt u ook veelvuldig terug in de huizen en andere bouwwerken van dit zogenaamde 'Bas Plateau', en wel in de vorm van baksteen. In deze zone, die kan worden omschreven als de aanloop naar de echte, of diepe Ardennen, zijn hardere steensoorten gebruikt ter ondersteuning of versiering van de gebakken stenen.

Kalksteen
De tweede geologische zone omvat het grootste gedeelte van de Condroz en de Famenne, evenals het oosten van Belgisch Lotharingen. De bodem bestaat in deze gebieden grotendeels uit kalkgesteenten. De verschillende soorten kalksteen worden er afgewisseld met telkens andere steensoorten, zoals psammiet, zandsteen en leisteen, waardoor een afwisselend landschap met verschillende begroeiing is ontstaan. Zo is een bodem van kalk en zand bijvoorbeeld zeer geschikt voor de landbouw. Een combinatie van kalksteen en psammiet is daarentegen tamelijk onvruchtbaar en deze gronden zijn dan ook vaak bebost.

Er worden hier twee uitersten genoemd. In het Land van Herve, vormt de ondergrond van krijt (mergel) en een vruchtbare sliblaag uitstekende weidegrond waarop het beroemdste Belgische runderras graast: de 'Bleu' van Herve. In deze lieflijke streek omringen hagen en heggen de vruchtbare weiden en boomgaarden. Ten zuiden van het 'Plateau Condrusien' liggen de armste gronden van Wallonië; ze bestaan uit weinig meer dan leisteen en wat slib. In deze 'depressie van Fagnes-Famennes' is alleen wat magere veeteelt mogelijk.

Tegen de zuidrand van dit gebied ligt een grote kalkdrempel, waarin door de inwerking van regenwater grillig uitziende grotten en kloven zijn gevormd, zoals de beroemde grotten van Han. Deze tweede zone heeft een hoogte van 200 tot 300 meter. Het klimaat is er vergelijkbaar met dat van de vruchtbare leemgebieden, al kan het hier in de winter toch al enkele graden kouder zijn. Gezien de grote verscheidenheid aan gesteenten vertonen ook de huizen en gebouwen in deze gedeelten van de Ardennen grote verschillen in bouwmateriaal. In het Land van Herve wordt veel kalk- en zandsteen gebruikt, in het zuiden verwerkt men ook hardere gesteenten. Leisteen is vrijwel overal te vinden als dakbedekking.

Rotsbodem
Het Ardens Plateau, dat zich uitstrekt van de Hoge Venen (Hautes Fagnes) en het noorden van het groothertogdom Luxemburg tot aan Bouillon, is de derde geologische zone die hier aan bod komt. In het noordoosten van dit gebied bereiken de Ardennen hun grootste hoogte: 694 meter. In tegenstelling tot de twee eerste zones bestaat de bodem er uit een vrijwel ondoordringbare ondergrond van leisteen, kwarts, zandsteen en hardere rotssoorten, met hier en daar een dunne laag vruchtbare grond.

Kalk dat op sommige plaatsen voorkwam, is meestal door het water weggevoerd. Strenge winters zijn er, zeker in de gebieden boven 400 meter, de oorzaak van dat de landbouw hier op wat haver, gerst en aardappelen na, weinig oplevert. Dit is vooral het gebied van de uitgestrekte dennenbossen, maar u vindt er ook zompige veengronden, zoals de Hoge Venen, een prachtig natuurgebied. Rivieren met bekende namen, zoals de Amblève, de Ourthe en de Lesse doorsnijden het 'Haut-Plateau Ardennais'. Het spreekt vanzelf dat de meeste huizen in deze streek zijn gebouwd met harde stenen, die soms met moeite uit de rots werden gehakt.

In het Duitstalige deel van België ligt waarschijnlijk ergens een goudader, die nog niet werd gelokaliseerd. In het dal van de rivier de Amblève zijn geregeld goudschilfers gevonden en ook in een paar andere rivieren kan met de zeef naar goud worden gezocht, op de wijze van de goudzoekers in Alaska. Tot het uitbreken van de Eerste Wereldoorlog werd bij Montenau zelfs nog een goudmijn geëxploiteerd. Sindsdien ging van deze goudkoorts veel verloren, zelfs het idee dat er in de Ardennen goud te vinden zou zijn. Toch ziet u nog geregeld optimistische toeristen met een zeef in één van de snelstromende rivieren of beekjes staan.

Zandsteen
Tegen de zuidoostelijke flanken van de Ardennen ligt een vierde geologische zone: Belgisch Lotharingen of het Pays de Gaume. Dit gebied, waartoe ook het Luxemburgse Gutland behoort, maakt deel uit van het enorme Bekken van Parijs, dat in het Tertiair zover naar beneden werd gedrukt dat de kustlijn van de Atlantische Oceaan tot in deze streek doordrong. Aan de lichtglooiende oppervlakte liggen nu voornamelijk oude lagen zandsteen uit het Juratijdperk (190 miljoen jaar geleden). De hoogte varieert tussen 250 en 400 meter, en het klimaat is er warmer dan in de rest van de Ardennen.

De bossen liggen er op de hoogvlakten, terwijl de landbouw zich op de hellingen en in de dalen heeft teruggetrokken. Op sommige plaatsen (bijvoorbeeld rond Arlon) bevat de bodem vrij veel ijzererts, wat de oude en belangrijke staalindustrie in het (Franse) Lotharingen en het naburige groothertogdom verklaart. In het oosten van dit gebied heeft de Moezel lagen schelpenzand blootgelegd: een uitstekende bodem voor de wijnbouw. Zoals te verwachten zijn veel huizen in deze streek gebouwd met zandsteen.

De Oesling
Het noordoosten van het hier beschreven gebied behoort gedeeltelijk tot een vijfde geologische zone. Het Ardens Plateau (Plateau Ardennais) vormt de waterscheiding tussen het stroomgebied van de Maas en dat van de Rijn. Waar het water naar die laatste rivier stroomt, gaan de Ardennen langzaam over in het Duitse Eifelgebergte. Dat is het geval in het noorden van het groothertogdom Luxemburg, waar de beken via de Our, de Sûre en de Moezel naar de Rijn stromen. Het zuidoostelijke deel van de Oesling, dat Klein Zwitserland wordt genoemd, heeft veel gemeen met de westkant van de Ardennen, maar de landschappelijke vormen zijn er, mede door het wat drogere klimaat, iets anders van karakter. In de zachte bodem zijn naast enkele grotten veel grillige rotsformaties gevormd.